Sedert 1803

Meer dan 220 jaar vrijmetselarij in Kortrijk

Van de oprichting van L'Amitié onder het Franse bewind tot vier bloeiende loges vandaag.

Gebaseerd op: "De Heeren Broederkens van den Moortelbak – 250 jaar vrijmetselarij in West-Vlaanderen"

De tijdlijn

1803
Oprichting van L'Amitié

De vrijmetselarij in Kortrijk begint met de oprichting van een loge onder de naam "L'Amitié", ingeschreven op het tableau van de Grand Orient de France. Er bestaat ook een spoor van "La Réunion Désirée" die in 1809 heel kortstondig actief was.

1833
L'Amitié sterft een stille dood

Het conflict tussen Orangisten en Belgicisten veroorzaakt veel tweedracht. L'Amitié wordt in 1833 nog vermeld als stichtende loge van het Grootoosten van België, maar daarna sterft ze een stille dood. Vrijmetselaars blijven zich in Kortrijk verenigen in een Cercle Philanthropique, "De Beeren".

1903–1907
Wederopstanding: nieuwe loge L'Amitié

Precies honderd jaar na de stichting wordt een broederkring opgericht, die in 1906 overgaat tot de oprichting van een nieuwe loge "L'Amitié". In 1907 neemt ze haar intrek in de lokalen aan de Houtmarkt 18, waar ze vandaag nog gevestigd is.

1914–1919
Eerste Wereldoorlog

Bij het uitbreken van WO I sluit L'Amitié de deuren. Pas in februari 1919 kan ze opnieuw actief worden, zonder de eerste voorzittende meester Charles De Beer, die op 12 juli 1918 als bataljonsarts aan het front sneuvelde. In 1920 wordt de oorspronkelijke gevel omgebouwd tot de huidige majestueuze gevel met devies "Amicitia Fortior" (Sterker door Vriendschap).

1940–1944
Tweede Wereldoorlog

De Duitse bezetter verbiedt elke maçonnieke activiteit. Goederen worden verbeurd verklaard. Twee broeders sneuvelen of komen om in een kamp. De rijke archieven worden veilig geborgen. De eerste naoorlogse zitting vindt plaats op 18 oktober 1944.

1960
Oprichting Concorde et Tolérance

De "regulariteitskwestie" leidt tot een breuk in het Grootoosten. Eind 1959 wordt de Grootloge van België opgericht. In 1960 verlaat een vijfde van L'Amitié's leden de werkplaats om de loge "Concorde et Tolérance" op te richten, die de GLB-traditie volgt.

1978
Oprichting Klimop — eerste gemengde loge

Alle Kortrijkse loges waren mannenloges tot in 1978 de gemengde Nederlandstalige werkplaats "Klimop" wordt opgericht. Vóór Klimop moesten de Kortrijkse zusters werkplaatsen in Rijsel, Brussel of Gent opzoeken.

1997
Oprichting Ontmoeting

Een deel van de broeders van Concorde et Tolérance zwermen uit om de loge "Ontmoeting" op te richten, geïnspireerd door het werk van filosoof Leo Apostel. In 2017 vindt Ontmoeting onderdak in de gebouwen van L'Amitié.

2022
L'Amitié wordt gemengde loge

Na de wijzigingen van de Statuten van het Grootoosten van België in 2020, die loges toelaten vrouwelijke leden te tellen, besluit L'Amitié in 2022 verder te arbeiden als gemengde loge.

📚 Het boek

"De Heeren Broederkens van den Moortelbak – 250 jaar vrijmetselarij in West-Vlaanderen" door historici Jeffrey Tyssens en Dominiek Dendooven.

Een rijk geïllustreerd boek dat de volledige geschiedenis van de West-Vlaamse vrijmetselarij beschrijft.

Bestellen bij de uitgever

🏛️ De tempels

De Kortrijkse loges komen samen in twee gebouwen:

Houtmarkt 18, Kortrijk
L'Amitié (1907) · Klimop (1978) · Ontmoeting (2017)
Beschermde gevel met "Amicitia Fortior"
Burgemeester Pyckestraat, Kortrijk
Concorde et Tolérance (1960)

👤 Eerste vrouwelijke lid

De eerste vrouwelijke Kortrijkse vrijmetselaar was Colette Maas, directrice van de Ecole Laïque pour Jeunes Filles, die in 1911 in Rijsel werd ingewijd.